Από τις αρχαίες τοποθεσίες μέχρι τις σύγχρονες πόλεις, η κίνηση του ήλιου έχει εμπνεύσει και έχει προξενήσει το ενδιαφέρον των αρχιτεκτόνων για αιώνες. Από την παρακολούθηση της κίνησης του ήλιου μέχρι την αποκάλυψη κρυφών στοιχείων σχεδιασμού, ένα κτίσμα μπορεί να κρύβει πολλά περισσότερα από όσα φαίνονται με την πρώτη ματιά. Σας παρουσιάζουμε 10 παραδείγματα μνημείων που αλλάζουν με την πορεία του ήλιου κατά τη διάρκεια του έτους. Πόσα από αυτά γνωρίζετε;

Ένα σύμβολο πολιτισμού της Βρετανίας, αυτό το αριστούργημα σχεδιασμού της αρχαιότητας έχει από καιρό αφήσει άναυδους ιστορικούς και γεωλόγους. Αποτελούμενο από μεγάλους όρθιους λίθους, ορισμένοι από τους οποίους ζυγίζουν γύρω στους 25 τόνους, έχουν αναπτυχθεί διαφορετικές θεωρίες αναφορικά με το πώς ήταν δυνατό να μεταφερθεί ένα τόσο βαρύ φορτίο και να συγκροτηθεί το κτίσμα σε μια εποχή που προηγείται της τεχνολογίας και της μηχανοποίησης. Ο ακριβής σκοπός των λίθων είναι επίσης αμφισβητούμενος. Ωστόσο, η ευθυγράμμισή του με τη δύση του χειμερινού ηλιοστασίου και την ανατολή του θερινού ηλιοστασίου είναι αναμφίβολα αξιοσημείωτη. Χιλιάδες επισκέπτες συρρέουν στους περίφημους βράχους κάθε χρόνο και ιδιαίτερα σε συγκεκριμένες ημέρες του ηλιακού ημερολογίου.

Αυτή η περίφημη πυραμίδα στο Μεξικό βρίσκεται στο κέντρο μιας αρχαίας τοποθεσίας των Μάγια. Δύο φορές τον χρόνο, το κτίσμα ζωντανεύει. Κατά την εαρινή και τη φθινοπωρινή ισημερία, το ηλιακό φως πέφτει επάνω στην πυραμίδα με τέτοιο τρόπο ώστε να εμφανίζεται μια σκιά με τη μορφή κινούμενου φιδιού κατά μήκος των 91 σκαλοπατιών της. Οι υπερμεγέθεις κεφαλές φιδιού που είναι λαξευμένες στη βάση των σκαλοπατιών κάνουν πιο έντονο το φαινόμενο. Γνωστό ως απόγονος του μεγάλου φτερωτού όφεως, συμβολίζει μια από τις πιο σημαντικές θεότητες των Μάγια.

Αυτό το κορυφαίο αξιοθέατο στην καρδιά της Ρώμης έχει μια μοναδική διάταξη φωτισμού. Η φημισμένη ημισφαιρική οροφή θόλου που διαθέτει έχει μια κυκλική οπή πλάτους 9 μέτρων στο κέντρο, γνωστή ως οφθαλμός, η οποία επιτρέπει την εισχώρηση του φωτός (και της βροχής) στον χώρο. Η περιέργεια που εξάπτει αυτός ο ασυνήθιστος σχεδιασμός έχει οδηγήσει σε διαφορετικές θεωρίες, ενώ το 2011, εμφανίστηκε και μια ακόμα. Σύμφωνα με αυτήν, η οπή μπορεί να λειτουργούσε ως γιγάντιο ηλιακό ρολόι. Ιστορικοί ανακάλυψαν επίσης ότι όταν το ηλιακό φως εισέρχεται στο Πάνθεον στις 21 Απριλίου - η παραδοσιακή ημερομηνία επετείου της ίδρυσης της Ρώμης - αυτό ανακατευθύνεται στην είσοδο του μνημείου Καθώς αυτή την ημέρα ήταν πιθανό ο αυτοκράτορας να επισκεφτεί το μνημείο, είναι απίθανο να αποτελεί σύμπτωση.

Ένα από τα νέα επτά θαύματα του κόσμου, αυτή η αρχαία τοποθεσία είναι λαξευμένη αποκλειστικά σε όψεις κόκκινων βράχων της Ιορδανίας. Ένα εντυπωσιακό μέρος που οι επισκέπτες μπορούν να απολαύσουν όλες τις ημέρες του έτους, ενώ η θέα της μητρόπολης με τους τύμβους, τα μνημεία και τα άλλα θρησκευτικά κτίσματα μπορεί να γίνει ακόμα πιο εντυπωσιακή ορισμένες ημέρες του έτους. Ακόμα δεν έχει προσδιοριστεί εάν το γεγονός ότι ορισμένα σημεία φωτίζονται ιδιαίτερα από τον ήλιο, ορισμένες ημέρες του έτους, είναι τυχαίο ή όχι. Ενώ σύγχρονοι ερευνητές χρησιμοποιούν τη στατιστική και την τεχνολογία για να επιβεβαιώσουν τον προσανατολισμό του ήλιου σε σχέση με τα μνημεία, αυτοί που τα έχτισαν δεν βασίστηκαν παρά μόνο στην παρατήρηση.

Το Νησί του Πάσχα στον Ειρηνικό Ωκεανό είναι ένα από τα πιο απομακρυσμένα μέρη στη Γη. Έχει πληθυσμό μόνο 6.000 κατοίκων, ενώ οι επισκέπτες του ξεπερνούν τους 80.000 ετησίως. Ένα από τα κύρια αξιοθέατα είναι οι πολλές συλλογές λίθινων ανθρώπινων φιγούρων (μοάι) που εντοπίζονται στη μικρή έκταση του νησιού. Λόγω αυτών των φιγούρων, το Άχου Ακίβι θεωρείται ιερός τόπος. Αυτή η τοποθεσία φιλοξενεί επτά πανομοιότυπα αγάλματα μοάι, με την μπροστινή όψη προς την δύση κατά την εαρινή ισημερία και την πίσω όψη προς την ανατολή του ήλιου κατά τη φθινοπωρινή ισημερία. Αυτό αποτελεί το χαρακτηριστικό του νησιού με τη μεγαλύτερη αστρονομική ακρίβεια.

Το όνομα Καμπότζη παραπέμπει στην Άγκορ Βατ. Το μεγαλύτερο θρησκευτικό κτίσμα παγκοσμίως, αυτός ο ναός που προκαλεί δέος αποτελεί μέρος μιας αρχαίας πόλης. Κατά τον 12ο και 13ο αιώνα, η Άνγκορ ήταν η πρωτεύουσα μιας αυτοκρατορίας που εκτεινόταν από τη Μαλαισία έως τη Μιανμάρ. Η κατασκευή του ναού μιμείται το Όρος Μέρου, το ιερό όρος που θεωρείται το κέντρο του κόσμου, ενώ ο κύριος πύργος του αντιπροσωπεύει την κορυφή του όρους. Ο ανατέλλων ήλιος των δύο ηλιοστασίων εμφανίζεται πάνω από τον πύργο, ο οποίος δημιουργεί ένα φωτεινό στέμμα γύρω από τον ναό. Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν που διερεύνησαν σε βάθος τον ναό το 1976, υποστηρίζουν ότι ο συγκεκριμένος προσανατολισμός υπήρξε σημαντικός, καθώς προγενέστερα ημερολόγια της Καμπότζης βασίζονταν στους σεληνιακούς και τους ηλιακούς κύκλους.

Λαξευμένο σε μια όψη ενός βράχου στις όχθες του ποταμού Νείλου, το Αμπού Σίμπελ είναι μια από τις πιο φωτογραφημένες τοποθεσίες της Αιγύπτου. Έχει χτιστεί από τον Βασιλιά Ραμσή ΙΙ και περιλαμβάνει δύο ναούς, ο μεγαλύτερος από τους οποίους αποτελείται από τέσσερα αγάλματα ύψους 21 μέτρων του ίδιου του Ραμσή. Στο κέντρο μεταξύ των γιγάντιων γλυπτών, υπάρχει μια μικρή πόρτα που οδηγεί στον ναό. Παρότι μπορεί να μοιάζει ασήμαντη συγκριτικά με τα στοιχεία που την περιβάλλουν, δύο φορές τον χρόνο η πόρτα κατευθύνει τις ακτίνες του ήλιου στα αγάλματα του βασιλιά Ραμσή ΙΙ και του Άμωνος (ο θεός του φωτός) που βρίσκονται μέσα στο ιερό του Αμπού Σίμπελ. Οι δύο αυτές ημερομηνίες δεν είναι τυχαίες: κάποιοι υποστηρίζουν ότι η πρώτη ημερομηνία συμπίπτει με την ημερομηνία γέννησης του Ραμσή και η δεύτερη με την ημέρα της στέψης του.

Παλαιότερο από το Στόουνχεντζ και τις αιγυπτιακές πυραμίδες, αυτό το μνημείο που μοιάζει με όρος μπορεί με την πρώτη ματιά να φαίνεται ασήμαντο. Ωστόσο, μία φορά τον χρόνο κατά τη διάρκεια του χειμερινού ηλιοστασίου η μαγεία αποκαλύπτεται. Κατά την ανατολή του ήλιου, το ηλιακό φως πλημμυρίζει τον εσωτερικό θάλαμο του μνημείου αφού διασχίσει ένα πέρασμα 19 μέτρων. Αυτή η αρχαία τοποθεσία δείχνει πως το ενδιαφέρον για τον ήλιο (και το φως) αποτελούσε στοιχείο των πολιτισμών για χιλιάδες χρόνια. Κάτι που πρέπει να θυμάστε: Εάν θέλετε να δείτε αυτό το φαινόμενο, πρέπει να είστε γρήγοροι - το φως εξαφανίζεται πάλι ύστερα από μόλις 17 λεπτά.

Δύο φορές τον χρόνο, σε ημερομηνίες κοντά στο χειμερινό και θερινό ηλιοστάσιο,η δύση του ήλιου ευθυγραμμίζεται με τους κάθετους δρόμους του κεντρικού δικτύου δρόμων του Μανχάταν, που τρέχουν από τα ανατολικά προς τα δυτικά. Το αποτέλεσμα; Ένας ήλιος σε κάδρο που δημιουργείται από τα πολυώροφα κτίρια γύρω από αυτόν. Γνωστό επίσης ως Ηλιοστάσιο του Μανχάταν, όρος «Manhattanhenge» επινοήθηκε από έναν αστροφυσικό από το Αμερικανικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας σε αντιστοιχία με την πρώτη τοποθεσία της λίστας μας. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι εάν επρόκειτο να γίνει ανασκαφή των αρχαίων ερειπίων του Μανχάταν στο μέλλον, θα ήταν εύλογο να θεωρηθεί ότι έχουν κάποια αστρολογική σημασία. Επίσης, το γεγονός ότι το φαινόμενο συμπίπτει με την Ημέρα Μνήμης και το Baseball’s All Star break των ΗΠΑ, μπορεί να υποτεθεί ότι με αυτόν τον τρόπο αποδιδόταν ιδιαίτερη αξία στα δύο γεγονότα! Σε άλλα μέρη της Βόρειας Αμερικής και του Καναδά, παρόμοια φαινόμενα παρατηρούνται σε πόλεις όπως το Μόντρεαλ, το Σικάγο και το Τορόντο.